Etiket arşivi: Buğday

Kara fırında peksimet yapımı,

21 Temmuz ’13

Kategori
Gelenekler
Kara fırında peksimet yapımı

Kara fırında peksimetler kurumada,


Köyümüzde kara fırında peksimet yapımı yılların geleneğidir.  AydınGermencikDağyeni köyünün 363 yıllık tarihinde süregelen bir gelenektir. Yıllardır köy halkı kendi ihtiyaçlarını kendileri yetiştirdikleri gibi, bazı kışlık yiyeceklerini de kendileri yapmaktadırlar. Kendi ekip-biçtikleri buğdaydan un elde etmektedirler. Buğday ve undan bir kısım kışlık yiyeceklerini kendi usulleriyle yapmaktadırlar. (Buğday ekim alanlarının daralması nedeniyle, günümüzde çoğunluk hazır un almaktadır.)

Buğdaydan kışlık pilavlık bulgur (önceki yazılarımda anlatmıştım) yaparlar. Değirmende öğüttürdükleri undan, Tarhana (yazmıştım), Kuskus, Makarna ve peksimet yapılmaktadır.

Ben kısaca kara fırında peksimet yapımnı anlatmak istiyorum. Akşamdan kendilerinin kurduğu, hamurdanmaya elde ederler. Buna tatlı maya denir. Nohut, buğday,kuru defne paprağı ve un gibi karışımlar ılık suda karıştırılır, maya elde edilir. Hazır hamur mayası kullananlar da vardır.

Sabahleyin büyükçe bir leğen içine buğday unu koyulur. İçerisine elde edilen hamur mayası, dövülmüş karanfil, gül suyu, yeterince tuz ve çok sıcak olmayan su ilavesiyle hamur iyice karıştırılır. Belli kıvama gelen hamur 2-3 saat mayalanması için bekletilir. Daha sonra çarşı ekmeği büyüklüğünde fırın tepsilerine dizilir. Çalılarla kızdırılan Kara fırın içerisine tepsiler bırakılır. Fırının ağzı kapatılır. 1-2 saat piştikten sonra çıkartılır. İri parçalara bölünür, tekrar tepsilere yerleştirilir. Fırına bırakılır. Fırının ağzı teneke ile sıkıca kapatılır. 3 gün fırında kurumaya bırakılır.

İyice kuruyan peksimetler, fırından çıkartılıp saklanır. Evde ekmek olmadığı zamanlarda yedek ekmeğinizdir peksimet.  Suya batırılıp çıkartılır, bir beze sarılır. Yumuşacık mis kokulu ekmeğiniz hazırdır.

Afiyet olsun.

Saygılar, sevgiler.

Abdurrahman Balcılar

Twitter: abdurrahman balcılar@abbalcilar

Mail : ab.balcilar@hotmail.com

Blok: milliyet.com.tr/cansever

Aydın Dağyeni köyünde bulgur kaynatma,

05 Temmuz ’13

Kategori
Gelenekler
Aydın Dağyeni köyünde bulgur kaynatma

Odun ateşinde kaynatılır.


Sırası geldikçe gelenek ve göreneklerimizi anlatacağımı bahsetmiştim. Bu sabah kalktığımda evin avlusunda bulgur kazanlarının kurulup, bulgur kaynatmaya başladıklarını gördüm. Bizimkiler önümüzdeki kış için yemeklik bulgur yapıyorlardı.

Aydın, Dağyeni Köyünde bu gelenek yıllardır devam etmektedir. Genellikle Temmuz aylarında buğday orakları bitip, harman kaldırıldıktan sonra yapılır. Günümüzde buğday ekim alanları yok denecek kadar azdır. Boş tarlalar ya zeytin ağacı, ya da incir ağacı dikilmiştir. Kendi yetiştirdikleri “Karakılçık” cinsi buğdaydan yapılır bulgur. Kendi yetiştirmeyenler konu komşudan satın alır. Ailenin sayısına göre 2-3 ayar buğdaydan yapar yemeklik bulgurunu. Bir ayar 18 kg. civarındadır.

Bir, bir buçuk, iki ya da üç ayar ihtiyacına göre kazana konur. Yeterice su koyulur. Kazanların altında odun ateşi yakılır. Belli kıvama gelinceye kadar buğdaylar kaynatılır. Sonra çıkartılır, suyu süzülen buğdaylar sofra bezi dediğimiz örtüler üstünde güneşte kurutulur. Genellikle yüksek dam başları seçilir. Toz topraktan uzak olması gerekir.

İyice kuruyan buğdaylar, tek tek elden geçirilerek, taşı ve yabancı maddelerden ayıklanır. Sonra üst üste konmuş yuvarlak silindirik taşlardan oluşan el değirmenlerde öğütülür. Üst taşta ağaç, 20 cm.lik saptan karşılıklı iki kadın çevirerek yapar bu işi. İmece üslüne göre komşu ve akrabalar birbirlerine yardım ederler. Değirmen başında muhabbet vardır. Hatta türküler söyleyerek keyif haline getirilir bu iş. (Buğdayı kaynatırlar, seveni oynatırlar). Türküsü meşhurdur.

Günümüzde el değirmenleri ile bu zor olduğundan teknolojiden istifade eder oldular. Bulgurlar torbalarla kasabaya gönderilir. Makine değirmenlerinde çektirilir.

Kırılan buğdaylar kalburdan geçirilerek üç ayrı sınıfa ayrılır. Pilavlık bulgur, ince köftelik bulgur ve iri sarmalık bulgur.

Artık kışlık yemek çeşitlerinizden biri hazırdır.

Yengeme sordum. “Bu zahmetli işi niye yapıyorsunuz” diye. Kendi yaptıkları bulgurun tadı bir başka olduğunu söyledi. Ben de söylüyorum. Böylece ucuza geliyor.

Afiyet olsun, Allah yemeğe nasip etsin

Saygılar, sevgiler.

Abdurrahman Balcılar

Twitter: abdurrahman balcılar@abbalcilar

Face : ab.balcilar@hotmail.com

Blok: milliyet.com.tr/cansever