Germencik Dağyeni köyünde ilk kiremit ocağını 1940’lı yıllarda Veli Balcılar’ın beş cabbar oğlu ile açtığını biliyormuydunuz?
Veli Balcılar 1940’lı yıllarda 5 Cabbar oğlu vardır, yumruğu yere vursalar toz kaldıran cinsten. En büyükleri Mehmet, askerden yeni gelmiştir. Bu beş oğlan her işi yapar cinsten. Mehmet, İbrahim, Tevfik, Ali ve Fehmi.
Şimdiki Kiremitocağı denilen yerdeki incir bahçesinde doğup, büyümüşlerdir. Bahçe evinin önündeki geniş sergilik kiremit yapım alanı ve güneşte ilk fırınlanmadan kurutma sahasıdır. Sakız gibi kiremit ve tuğla yapımına uygun killi toprağı boldur.
Killi topraktan yapılan oluklu kiremit, Milattan önce 4000 yıllarında bulunmuş, Kiremitlerin hammaddesi kildir. Kil verimsiz bir topraktan alınan bir malzemedir. Dışa bağımlı bir sektör değildir. İmalatında yoğun olarak insan emeğinden yararlanılır.
VELİ BALCI (1897 – 1974) beş oğlu ile kiremit ve tuğla yapım işine soyunmuştur. Civar köyler, Çamköy, Dampınar, Habipler ve Selatin köy evlerininde bu atölyede üretilen imalatlar kullanılmıştır.
En büyük 1. oğlu MEHMET BALCILAR (1922 – 1986)
Mart 1922 Doğumlu olan Mehmet, ‘Kara memed‘ lakabı ile anılır. 1943 yılında askerden gelmiştir. Baba Veli; Büyük Oğlu Mehmet ve arkadan gelen oğulları ile Kiremit ve tuğla Atölyesi açmaya karar verir. Arkadan yetişen İbrahim, Tevfik, Ali ve en küçük oğlu Fehmi ile kiremit imalat atölyesini açar. Net olarak hanği yıllarda açtığı bilgisine ulaşamadım. Ağır başlı olan Mehmet kardeşleri tarafından sevilen, sayğı gören bir ağabeydir.
Mehmet Balcı benim babamdır. Benden iki yaş büyük ağabeyim Şerafettin ve küçük kız kardeşim Şüküfe ile 3 kardeşiz.
Mehmet Balcı, eski muhtarlar Hacı Hasan ve Çavdar Hüseyin yanında köy azası olarak görev yapmıştır.
2. Oğlu İBRAHİM BALCILAR (1924 – 2015)
Rahmetli babaannem (Hanım Balcı 1901 – 1971); beyaz tenli olması nedeni ile İbramim amcama ‘Ak İbrahimim‘ diye severmiş. Yumuşak başlı söz dinler bir adammış. Kardeşleri onu bu nedenle çok severlermiş. Oldukça çalışkan, ağırbaşlı bir karaktere sahipmiş. İbrahim amcamın Hayrettin ve Hüsamettin adlı 2 oğlu Asiye adlı bir kızı vardır.
3.Oğlu TEVFİK BALCILAR (1930 – 2001)
Tevfik; kardeşler arasında havai yapılı ve yakışıklı bir gençtir. Yedi kralla barışık derler ya o tipten. Kiremit atölyesinde Çamurculuk yapar, Mehmet ve İbrahim abilerinin yanında kalıp içlerinde de çalışmıştır. Her işe koşan uyanık biri imiş. Beş erkek kardeş, sofraya oturduklarında yemekleri siler süpürlermiş. Bu nedenle köyde balcılar boğazı meşhurmuş. Tevfik amcam; Hanım nenemim anlattığına göre, o yemekte doymazlar ise tavada 5-6 yumuta kırmak zorunda kalırmış. Tevfik amcam, sofradan yumurta tavasını kaptığı gibi incir bahçesi içerisine koşarmış, eline yarım bazlama alan kardeşler peşinden koşarlarmış.
Tevfik Amcamın Nihat adlı bir oğlu, Hatice, Hacer ve Emine adlı 3 kızı vardır.
4.Oğlu ALİ BALCILAR (1932 – 1994)
Ali amcam; kardeşler arasında sevilen, işini takip eden oldukça becerikli biriymiş. Kalıpcı olarak kiremit atölyesinde çalışsa da; jöker olarak her işe koşarmış. Çamurcu, kalıpçı, gece ocakta kiremitleri pişirmek için, çalı yakıcı olarak çalışmıştır. 1958 yılında Şöhret yengemle evlenmiştir. Kızları çok severmiş, Allah da ona; Şükürnaz, Ayşe, Fatma ve Selma adlı dört kız evlat vermiştir.
5. Oğlu FEHMİ BALCILAR (1937 – ….. );
Fehmi amcam, 5 oğlanın en küçüğüdür. Çocukluğu kiremit atölyesinde, kiremit kalıpları arasında geçmiştir. Çocukken kalıp tezgahlarına yetişemediği için ayağının altına incir kasası koyarlarmış. O günleri (hatırladığı kadar) bana uzun uzun anlattı. Fehmi amcamın Üzeyir adlı tek oğlu vardır. Hacca gidip, hacı olan Fehmi Balcılar, sülalesinde sevilen, hayatta olan tek kişidir. Allah ömür versin.
Veli dedemin Şükürnaz adlı bir de kızı varmış. 1935 doğumlu olan halam, Hüseyin Kocabey il evlenmiş, 1958 yılında 3 aylık gelin iken hakkın rahmetine kavuşmuştur. İzmir’de kalp krizinden ölmüş, üzüntüsü tüm köyü sallamış, adına ağıtlar yakılnıştır.
İbrahim, Fehmi ve Ali Balcılar 3 kardeş bir arada;
Dedem Veli Balcılar 5 oğlu ile birlikte önemli bir yapı malzemesi olan tuğla ve çatı kaplaması oluklu kiremit imalatıyla inşaat sektörüne katkıda bulunan sanatkar ruhlu biriymış. Bu arada arıcılık da yapmış, benim hatırldığım kadarıyle eski tip kovan (100 -130 Adet) arısı vardı. Yıllarca arıcılık yapıştır. Bu nedenle soyadImız Balcılar olarak geçer.
Veli Balcı inşaat sektörüne verdiği bu hizmeti ile hala yaşıyor. Çatı kaplaması oluklu kiremitlerde V.B. görebilirsiniz. Geçen hafta Germencik Esnaf Odası duvarında şöyle bir yazı okudum.
Öldükten sonra da; yaşamak isterseniz ölmez bir eser bırakınız‘
Veli Balcı; 5 oğlu ile birlikte çatınızı yağmuradan, soğuktan, güneşten koruyan oluklu kiremit ve duvarları ayakta tutan dolu tuğladan binlerce üretmiştir. Onlar bu dünyadan göçtüler ama, el emeği imalatları eski ev ve damların, duvarları ve çatılarında hala yaşamaktadır. Resimde görüldüğü gibi dolu tuğlaların içinde B . V (Balcı – Veli) harfleri vardır.
Veli Balcı ve bu dünyadan göçen oğulları ile Ruhları şad olsun.
Abdurrahman Balcılar
