Etiket arşivi: Sarı Lop

Aydın’ın doğal lokumu, taze ve kuru incir,

24 Ağustos ’13

Kategori
Güncel

 

Aydın’ın doğal lokumu, taze ve kuru incir

Aydın çukurunda İncir mevsimi başladı ve devam ediyor. Büyük Menderes ovası ve Aydın,Germencik’in kuzey yamaçları (Dağlık ve engebeli), Dağyeni Köyü başta olmak üzere, Çamköy, Dampınar ve Habipler Köyü arazilerinde nefis taze ve kuru incir elde edilmektedir. Yöremiz doğası itibariyle, havası ve toprağı çok uygundur.

Taze incir tüketimi yok denecek kadar azdır. Toplanıp satılmaz. Ancak Germencik – Aydın karayolu üzerinde bazı üreticiler satış yaparlar. Ayrıca taze olarak toplayıp, İzmir Haline gönderenler vardır. Bizim Dağyeni köyünden gönderen yok.

Görsel resimlerde (Galerilerde) gördüğünüz gibi 6 çeşit incir vardır. Bu incirler tazesine yöresel tabir olarak (Kaba) denir. Hepsi de taze olarak yenebilir. Ancak Kuru İncir esas olarak sarı Loptan elde edilir. Sarı Lopun kuru incirleri, açık sarı rengi, ince kabuğu ve yoğun bir tadı vardır.

Taze incirin en çok tüketileni Bardacık cinsidir. Yumurta gibi oval bir tipi, hafif tadı ve hoş kokusu vardır. Daha sonra, mor incirSarıcaKara Yaprak ve Lop gelir. Bizim yörede yemeklik değimiz bu incinler çok azdır. Her İncir bahçesinde 3-5 ağacı geçmez. Esas kurutmalık incir sarı loptur.

Taze incirler ağacın dallarında olgunlaşır, sonra sarkar ve düğme kısmından kendi kendine kopar ve yere düşer. Yere düşen incirler toplanıp, ızgara dediğimiz sergilerde kurumaya bırakılır. 2-3 gün içinde kuruyan incirler, seriden alınır. Birinci mal (35-45 adedi 1kğ.), İkinci mal, natrol, çatlak ve hurda olarak tasnif edilir. Tasnif edilen incirler, ya Tariş’ e ya da tüccara satılır.

İncir sağlığa çok faydalıdır. İçerdiği yüksek lif sayesinde sindirimi kolaylaştır. Kabızlığı giderir, vücuda kuvvet ve enerji verir. (Başa bir blog yazımda geniş bir şekilde sağlığa faydalarından bahsedeceğim.)

Kış yiyeceği olarak saklanır. Yıllardır her aile kendine asgari 50-100 kğ. Yemeklik dediğimiz kuru incir ayırır. Yemeklikler özenle seçilir. Bandırma işlemi dediğimiz kekik kokulu sıcak suya sokulur. Sonra tekrar güneşte kurulup, küplerde saklanır. Kış aylarında köylünün iyi bir bezin kaynağıdır. Ceviz ile ya da susam dövmesi ile yemesine doyum olmaz.

Kuru İncir Dağyeni köylülerinin bir numaralı gelir kaynağıdır. Ortalama köyün kuru incir üretimi 2.500 Ton civarındadır.

Aydın ili, Türkiye kuru incir % 75’ni üretmektedir. Kuru İncir ihracatından Ülkemize, önemli döviz sağlamaktadır. Ben bu nedenle “Aydın’ın doğal Lokumu İncir” dedim.

Ağzınızın dadı eksilmesin, hep incir tadında olsun.

Saygılar, sevgiler.

Abdurrahman Balcılar

Twitter: abdurrahman balcılar@abbalcilar

Mail : ab.balcilar@hotmail.com

Dağyeni Köyü’nde, İncir Bahçesine göç zamanı,

12 Ağustos ’13

Kategori
Gelenekler
Dağyeni Köyü'nde, İncir Bahçesine göç zamanı,

Traktörüyle İncir bahçesine göç eden bir köylü,


AydınGermencikDağyeni Köyü’nde her yıl olduğu gibi İncir bahçelerine göç başladı. Köydeki ailelerin % 95’ i İncir bahçe evine göç eder. Bu nedenle tavuğu, köpeği, varsa hayvanları ile giderler. Kuru incir toplama sezonluk bir iştir. Sezon Ağustos ve Eylül aylarıdır. Ağustos ayı başında başlar, Eylül sonunda hasat biter. Kuru incir toplama zahmetli bir iştir. Bu nedenle köyden gelip-gitmekle olmaz. Her köylünün incir bahçesinde bir bahçe evi bulunmaktadır. Bu zaman zarfında bahçeye göçülür. Bahçe evinde kalınır. Sabahın erken saatinde incir toplama işi başlar. Saat 12-15 arası yemek ve öğle istirahatı verilir. Tekrar akşam toplamaya çıkılır. Aydın incirleri sarı lopdediğimiz kurutmalık incirdir. Taze olarak ancak % 5 toplanıp, satılır. Geri kalan % 95 kurutulmuş incir olarak alınır. “Buruk” denilen kurumuş incirler, ağaçlardan sırıkla zedelenmeden düşürülür. Sonra sepetler içerisine toplanır. Toplanan incirler, naylon tüneller içinde “Izgara” denilen sergilere yayılır. 2-3 gün içerisinde kuruyan incirler, akşam gün batımı yada sabah erken saatlerde sergilerden alınır. Genellikle ev damına dökülen kuru incirler, seçime tabi tutulur. Yemeklik, 1.ci mal, 2.mal, natrol, çatlak ve hurda olarak ayrılır. Günümüzde incir seçme makineleri vardır. İlk seçim elle yapılır, çatlak ve hurdası alınır. Diğer boylamayı makine yapar.

İncir bahçesi büyük olan aileler, sezonluk yatılı işçi tutarlar. Bu işçiler “Kantarcı”  denir. Bu kantarcılar Denizli ve Aydın’ın fakir köylerinden gelir. İncir sezonu boyunca kalırlar. Bu yıl bir işçinin sezonluk ücreti 1.750,- TL. civarındadır. Bahçede yatacak yer, 1 çuval un ve 30 kg. civarında kuru incir verilir.

Kuru incir yağmuru sevmez, sezonda yağmur yağmadan toplamak lazımdır. Yağmur yiyen incirin kalitesi bozulur. Anlayacağınız zahmetli bir iştir, incir toplam işi.

Aydın ekolojik koşullar nedeniyle kaliteli kuru incirler bu ilimizde yetişir. Büyük Menderes ovası civar dağ köyleri bu şartlara uygundur. Türkiye’deki toplam incir ağacının % 60 Aydın ilindedir. Türkiye genelindeki 280 bin ton kuru incirin, 200 bin tonu Aydın’da üretilmektedir. Daha sonra İzmir ikinci sırada yer alır. Küçük menderes ovası, Tire ve Ödemiş önemli üretim yerleridir.

Kuru İncir Ülkemizin önemli ihraç ürünlerindendir. Dünya kuru incir üretiminin dörtte birini ve kuru incir dış ticaretin yarıdan fazlasını Türkiye karşılamaktadır.

Aydın’da bulunan incir işletmeleri topladıkları kuru inciri, İzmir’de bulunan ihracatçı firmalara satarlar. İhracatçı firmalar inciri işleyip, İzmir limanından ihracat gerçekleştirirler. İhracat büyük oranda Avrupa birliği ülkelerine yapılmaktadır. En büyük alıcılar, Fransa, Almanya ve İtalya’ dır. Yıllık 50 bin tonluk ihracattan, yaklaşık 70-80 milyon dolar gelir elde edilir.

Kuru incir özellikle “Sarı Lop” adı verilen incir çeşidinden elde edilir. Büyüklüğü (40 adedi 1kg.), tadı, etli oluşu, açık rengi ve yumuşak kabuğu ile dünyada kurutulmaya en uygun türlerden birisi olarak nitelendirilmektedir. Kuru incirin %90 ı bu sarı loptan üretilmektedir.

İşte bizim Aydın çukuru ve Aydın dağlarının yamaçlarında Dağyeni köyünde incir mevsimi başladı. Şimdilerde köy % 80 boşaldı. Bu göç geleneği yüzyıllardır devam etmektedir. Zira şartlar bunu gerektiriyor. Kuru inciri toplamak için İncir bahçesinin içinde olmak şarttır. Köyümüzde bahçesinin büyüklüğüne göre 5 tondan 50 tona kadar kuru incir üren aileler vardır.

Ağzınızın tadı, İncir tadında olması dileklerimle.

Saygılar, sevgiler.

Abdurrahman Balcılar

Twitter: abdurrahman balcılar@abbalcilar

Face : ab.balcilar@hotmail.com